DİSK/Genel-İş Raporu: Kadınların Sendikalaşma Oranı Sadece Yüzde 7!

DİSK/Genel-İş’in "Kadın Emeği Raporu", Türkiye’de 21,5 milyon kadının işgücü dışında kaldığını, çalışanların %30’unun kayıt dışı olduğunu ve üniversite mezunu kadınlar arasında işsizliğin zirve yaptığını ortaya koyarak, acil yapısal reform çağrısı yaptı.

DİSK/Genel-İş Sendikası Araştırma Dairesi (EMAR) tarafından hazırlanan "Kadın Emeği Raporu", Türkiye’deki çalışma hayatında kadınların karşı karşıya kaldığı yapısal eşitsizlikleri ve güvencesizliği tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Rapora göre, Türkiye’de çalışma çağındaki 33 milyonu aşkın kadın nüfusunun %64’ü ekonomik faaliyetlerin dışında kalırken, işgücüne dahil olan kadınlar ise düşük ücret ve kayıt dışılıkla mücadele ediyor. İşsizlikte "Geniş Tanımlı" Tehlike TÜİK’in açıkladığı dar tanımlı işsizlik verilerinin aksine, raporda "geniş tanımlı" kadın işsizliğinin ürkütücü boyutlara ulaştığı vurgulandı. Gerçek kadın işsiz sayısının 6 milyona yaklaştığı belirtilirken, her 10 kadından 4’ünün işsiz olduğu ifade edildi. Özellikle üniversite mezunu kadınlar arasında işsizlik oranının en yüksek seviyelerde seyretmesi, eğitimli işgücünün ekonomiye kazandırılamadığını kanıtlıyor. Güvencesizlik ve Kayıt Dışı Çalışma Çalışma hayatındaki kadınlar için en büyük risklerden biri güvencesizlik. Rapora göre, her 10 kadından 3’ü kayıt dışı işlerde çalıştırılıyor. Tam zamanlı çalışan kadınlarda %21,1 olan kayıt dışılık oranı, yarı zamanlı (kısmi) çalışan kadınlarda %60,7 gibi dramatik bir seviyeye yükseliyor. Bu durum, kadınların sosyal güvenlik haklarından mahrum bırakıldığını ve emeğinin değersizleştirildiğini gösteriyor. Sendikalaşma ve Örgütlenme Engelleri Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise sendikalaşma oranları oldu. Kadın işçilerin resmi sendikalaşma verileriyle gerçeklik arasındaki farka değinilen çalışmada, gerçek sendikalaşma oranının sadece %7 olduğu açıklandı. Kadın örgütlenmesinin en yoğun olduğu işkolları ise "Genel İşler", "Banka, Finans ve Sigorta" ile "Sağlık ve Sosyal Hizmetler" olarak sıralandı. https://genel-is.org.tr/wp-content/uploads/2026/03/2026-Kadin-Emegi-Raporu-1.pdf Yapısal Sorunlar ve Çözüm Önerileri DİSK/Genel-İş, kadın emeğinin görünmez kılınmasının toplumsal eşitsizliği derinleştiren yapısal bir mesele olduğunu belirtti. Belediyelerden hastanelere kadar birçok alanda "yeniden üretim" yükünü kadınların sırtlandığı ancak bu emeğin karşılığının güvencesizlik olduğu ifade edildi. Rapor, kreşlerin artırılması, taşeron sistemin sonlandırılması ve toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı politikaların acilen hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.