Otomotivde Tarihi Dönüşüm: Satılan Her İki Araçtan Biri Elektrikli Veya Hibrit!

İLKE Vakfı İslam İktisadı Araştırma Merkezi'nin (İKAM) yayımladığı İktisat İzleme Raporu 2025, Türkiye otomobil pazarında tarihi bir dönüşümü belgeliyor: Hibrit araçların pazar payı %32,4'e, tam elektrikli araçların payı %17,8'e ulaştı. Böylece elektrik motoru altyapısına sahip araçların toplam payı %50,2'ye çıktı; Türkiye'de satılan her iki otomobilden biri artık elektrikli ya da hibrit. Rapor bu tabloyu, dizel döneminin fiilen sona erdiğinin ve Türkiye pazarının küresel teknolojik dönüşüme güçlü biçimde entegre olduğunun en net göstergesi olarak değerlendiriyor.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine dayanan rapora göre Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı 2025'i 1 milyon 324 bin 542 adetlik toplam satışla kapattı. Otomobil satışları tarihte ilk kez 1,084 milyon adede ulaşırken, hafif ticari araç segmenti %16,4'lük güçlü büyümesiyle pazarın itici gücü oldu. Tüketici tercihlerindeki dönüşüm yalnızca motor tipinde değil, gövde tipinde de kendini gösterdi: SUV araçlar 671 bin 819 adetlik satış ve %61,9'luk payla tarihi zirvesine ulaşarak pazarın açık ara hâkimi konumuna geldi. Dönüşümün arkasında üç itici güç Rapor, elektrikli mobiliteye yönelimi üç temel etkene bağlıyor: Küresel ısınmayla mücadele kapsamında benimsenen net sıfır emisyon hedefleri, jeopolitik risklerle dalgalanan petrol fiyatları karşısında tüketicilerin öngörülebilir işletme maliyeti arayışı ve Avrupa Birliği'nin 2035'ten itibaren yeni içten yanmalı motorlu araç satışını fiilen yasaklama kararının yarattığı küresel ivme. Raporda, Türkiye'nin ana ihracat pazarı olan Avrupa'daki rekabet gücünü koruması için iç pazardaki elektrikli araç penetrasyonunu sürdürmesi ve şarj altyapısını bu hıza entegre etmesi gerektiği vurgulanıyor. İhracatta 41,5 milyar dolarla zirve otomotivin Otomotiv, iç pazardaki dönüşümle eş zamanlı olarak dış ticaretteki liderliğini de sürdürdü. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre sektör, 2025'te 41,5 milyar dolarlık rekor ihracat hacmiyle Türkiye'nin toplam ihracatından en yüksek payı alan sektör oldu. Yıllık üretim kapasitesi 2 milyon adedi aşan Türkiye, üretiminin yaklaşık %72'sini ihraç ediyor. On İkinci Kalkınma Planı ise çıtayı yükseltiyor: 2028'e kadar üretim kapasitesinin 2,5 milyon adedin, ihracatın 50 milyar doların üzerine çıkarılması ve alternatif yakıtlı araçların üretimdeki payının %80'e ulaştırılması hedefleniyor. Batarya geri dönüşümü için ulusal sistem önerisi Rapor, dönüşümün sürdürülebilir olması için somut politika adımları da sıralıyor: Elektrikli araç bataryalarının geri dönüşümü, ikincil kullanımı ve güvenli imhası için ulusal bir sistem kurulması; kurulması planlanan Emisyon Ticaret Sistemi gelirlerinin otomotiv sanayisinde karbonsuzlaştırma projelerine yönlendirilmesi; yerli ve elektrikli araçlara vergi avantajı sağlanması ve şarj istasyonlarının içten yanmalı araçlarca işgalini önleyecek caydırıcı yaptırımların yürürlüğe girmesi bunların başında geliyor. Dikkat çeken veriler - Hibrit (%32,4) ve tam elektrikli (%17,8) araçların toplam pazar payı %50,2'ye ulaştı.  - Otomobil satışları tarihte ilk kez 1,084 milyon adedi aştı; toplam pazar 1 milyon 324 bin adede ulaştı.      - SUV gövde tipi %61,9 payla tarihi zirvesinde; 671 bin 819 adetlik satışla pazar lideri. - Otomotiv ihracatı 41,5 milyar dolarla rekor kırdı; sektör toplam ihracattan en yüksek payı alıyor.  - Türkiye'nin yıllık üretim kapasitesi 2 milyon adedin üzerinde; üretimin %72'si ihraç ediliyor.   - Kalkınma Planı hedefi: 2028'de 50 milyar dolar ihracat ve alternatif yakıtlı araçlarda %80 üretim payı.